Cuộc sống phức tạp hơn những gì ta nghĩ. Chúng ta luôn tìm
cách khẳng định mình trong xã hội và khám phá bản thân..luôn khao khát vươn tới
thành công. Chúng ta không ngừng học hỏi và tích lũy kiến thức. Nhưng những thứ
cần tích lũy để thành công là gì ? Bao nhiêu cho đủ ? Mỗi người chúng ta đều có
những quan điểm khác nhau, không ai giống ai.
Nhiều người cho rằng: “ Để thành công, những kiến thức
chuyên nghành, tiếng anh, tin học, điểm số cao, bằng cấp là yếu tố quyết định.
Vì thế, khi ngồi trên ghế giảng đường, họ chỉ tập trung nhiều vào học…học…và học.
Một số khác lại nói rằng: “ Đại học cần khám phá và tìm hiểu tiềm năng, năng lực
thực sự của bản thân là gì ? Cần cố gắng học hỏi, trau dồi và thực hành những kỹ
năng quan trọng của cuộc sống như: Khám phá năng lực bản thân; Tư duy sáng tạo;
Xác định mục tiêu, lập kế hoạch và quản lý thời gian; Kỹ năng giao tiếp, lãnh đạo,
làm việc theo nhóm..; Kỹ năng giải quyết Stress, thư giãn, vượt qua khủng hoảng;
Kỹ năng trong tình yêu và những kinh nghiệm trong cuộc sống…! Hãy đi tìm câu trả
lời cho chính mình!
Kỹ năng là gì?
Kỹ năng là năng lực hay khả năng chuyên biệt của một cá nhân
về một hoặc nhiều khía cạnh nào đó được sử dụng..để giải quyết tình huống hay
công việc nào đó phát sinh trong cuộc sống.
Để giải thích nguồn gốc hình thành kỹ năng, có lẽ không có
cơ sở lý thuyết nào tốt hơn 2 lý thuyết về: Phản xạ có điều kiện ( được hình
thành trong thực tế cuộc sống cá nhân) và Phản xạ không điều kiện ( là những phản
xạ tự nhiên mà cá nhân sinh ra đã sẵn có). Trong đó, kỹ năng của cá nhân gần
như thuộc về cái gọi là phản xạ có điều kiện, nghĩa là kỹ năng được hình thành
từ khi một cá nhân sinh ra, trưởng thành và tham gia hoạt động thực tế cuộc sống.
Ví dụ: Kỹ năng giao tiếp, Kỹ năng làm việc nhóm…
Có những loại kỹ năng nào?
Người ta phân kỹ năng thành hai loại cơ bản là: Kỹ năng cứng
và Kỹ năng mềm. Kỹ năng cứng là kỹ năng mà chúng ta có được do được đào tạo từ
nhà trường hoặc tự học, đây là kỹ năng có tính nền tảng. Kỹ năng mềm là loại kỹ
năng mà chúng ta có được từ hoạt động thực tế cuộc sống hoặc thực tế nghề nghiệp.
Kỹ năng mềm là loại kỹ năng vô cùng phong phú và quan trọng. Để thành công
trong cuộc sống, chúng ta cần có hai loại kỹ năng cứng và kỹ năng mềm..cần phải
vận dụng linh hoạt và phù hợp hai loại kỹ năng cơ bản này trong cuộc sống và
công việc. Hiện nay, nhiều ý kiến khoa học cho rằng: Kỹ năng mềm quyết định 75%
sự thành đạt.
Kỹ năng mềm là gì?
Kỹ năng “mềm” (soft skills) là thuật ngữ dùng để chỉ các kỹ
năng quan trọng trong cuộc sống con người như: Khám phá năng lực bản thân; Tư
duy sáng tạo; Xác định mục tiêu, lập kế hoạch và quản lý thời gian; Kỹ năng
giao tiếp, lãnh đạo, làm việc theo nhóm..; Kỹ năng giải quyết Stress, thư giãn,
vượt qua khủng hoảng; Kỹ năng trong tình yêu và những kinh nghiệm trong cuộc sống..là
những thứ thường không được học trong nhà trường, không liên quan đến kiến thức
chuyên môn, không thể sờ nắm, không phải là kỹ năng cá tính đặc biệt mà phụ thuộc
chủ yếu vào cá tính của từng người. Chúng quyết định bạn là ai, làm việc thế
nào, là thước đo hiệu quả cao trong công việc.
Kỹ năng “mềm” liên quan tới tập hợp các đặc tính con người,
thái độ xã hội, thói quen cá nhân, tính thân thiện, sự lạc quan, sử dụng ngôn
ngữ.. mà dựa vào đó con người được đánh giá theo nhiều mức độ khác nhau.
Kỹ năng mềm thiên khá nhiều về yếu tố bẩm sinh, tuy nhiên phần
lớn con người nếu chịu khó rèn luyện thì vẫn có thể nâng cao đáng kể kỹ năng của
bản thân. Điều này thực sự cần thiết, bởi vì kỹ năng mềm là một trong những yếu
tố quan trọng nhất đưa bạn đến thành công.
Kỹ năng cứng?
Kỹ năng “cứng” (hard skills) ở nghĩa trái ngược thường xuất
hiện trên bản lý lịch, khả năng học vấn của bạn, kinh nghiệm và sự thành thạo về
chuyên môn. Bạn nghĩ rằng người ta sẽ rất ấn tượng với hàng loạt các bằng cấp của
bạn, một số lượng lớn các kinh nghiệm có giá trị và những mối quan hệ ở vị trí
cao. Nhưng chỉ những điều đó thôi có thể không đủ để giúp bạn thăng tiến trong
công việc. Bởi bên cạnh đó, bạn còn cần phải có cả những kỹ năng “mềm” vì thực
tế cho thấy người thành đạt chỉ có 25% là do những kiến thức chuyên môn, 75%
còn lại được quyết định bởi những kỹ năng mềm họ được trang bị. Chìa khóa dẫn đến
thành công thực sự là bạn phải biết kết hợp cả hai loại kỹ năng này.
Kỹ năng cứng tạo tiền đề, và kỹ năng mềm tạo nên sự phát triển.
Chính vì trong giáo dục của Việt Nam không coi trọng vào đào tạo kỹ năng mềm
nên các bạn SV khi ra trường thường thiếu kinh nghiệm làm việc, cách giao tiếp,
ứng xử và tác phong chuyên nghiệp.
Có những bạn năng động, tự tìm kiếm các cơ hội để học tập
trau dồi các kĩ năng mềm cho bản thân, nhưng cũng có những bạn vì không biết tầm
quan trọng của kĩ năng mềm nên chỉ nghĩ rằng học giỏi là đủ và chắc chắn cho một
tấm vé khi vào đời. Bạn học giỏi chuyên môn, nhưng chưa chắc bạn có thể uyển
chuyển trong các công việc, đó là bạn đã thiếu kĩ năng mềm. Bạn học không giỏi,
nhưng bạn có thể làm được ra kết quả dù công việc có thay đổi sao đi nữa, đó là
bạn có kĩ năng mềm.
Thực tế cho thấy người thành đạt chỉ có 25% là do những kiến
thức chuyên môn, 75% còn lại được quyết định bởi những kỹ năng mềm họ được
trang bị.
Hãy nhớ rằng, xã hội này là một xã hội thay đổi, cần sự uyển
chuyển chứ không cần sự cứng nhắc. Và một điều nữa, tuỳ ngành nghề mà độ cân bằng
giữa kỹ năng cứng và mềm có sự chênh lệch. Nếu như các ngành nghề thiên về xã hội
thì cần nhiều về kĩ năng mềm hơn, trong khi các ngành nghề kỹ thuật cần nhiều
kĩ năng cứng hơn. Nhưng để phát triển được nghề nghiệp của mình, thì không thể
có sự chênh lệch quá lớn giữa cứng và mềm.
Làm thế nào để có kỹ năng?
Bản thân chúng ta sinh ra chưa có kỹ năng về một khía cạnh cụ
thể nào ( trừ kỹ năng bẩm sinh), nhất là những kỹ năng trong cuộc sống. Đa số kỹ
năng mà chúng ta có được và hữu ích với cuộc sống của chúng ta là xuất phát từ
việc chúng ta được đào tạo. Và nền tảng của sự thành công trong cuộc sống là do
98% do được đào tạo và tự đào tạo rèn luyện kỹ năng, chỉ có 2% là kỹ năng bẩm
sinh tham gia vào sự thành công của chúng ta.. Tất cả đều phải rèn luyện và nỗ
lực không ngừng.
9 kỹ năng “mềm” cơ bản (Theo Sean Hawitt – Chuyên gia tư vấn
nghề nghiệp ):
1. Có ý chí chiến thắng, có quan điểm lạc quan
Bạn có lạc quan, vui vẻ không? Bạn sẽ tạo được niềm sự thích
thú và say mê công việc đó chứ?
– Tất cả chúng ta đã từng nghe lời khuyên hãy nhìn cốc nước
còn đầy một nửa tốt hơn là nhìn nó đã vơi đi một nửa. Ở nơi làm việc, cách nghĩ
lạc quan này có thể giúp bạn phát triển trên một chặng đường dài. Tất cả mọi
cái nhìn lạc quan đều dẫn đến một thái độ lạc quan và có thể là một vốn quý
trong môi trường làm việc, đánh bại thái độ yếm thế và bi quan.
– Chìa khóa để có một thái độ lạc quan là bạn giải quyết một
sự trở ngại hay thách thức như thế nào khi gặp phải. Ví dụ, thay vì than phiền
về khối lượng công việc gây stress, hãy nghĩ về nó như một cơ hội để thể hiện
khả năng làm việc tích cực và hiệu quả của bạn.
2. Có tinh thần đồng đội, hòa đồng với tập thể
Bạn có khả năng làm việc tốt theo nhóm? Bạn đóng góp tích cực
và đôi khi như kiêm vai trò là người lãnh đạo?
– Các nhà tuyển dụng rất thích những nhân viên thể hiện được
khả năng làm việc tốt trong tập thể. Hòa đồng với tập thể không chỉ có nghĩa là
có tính cộng tác mà còn thể hiện được khả năng lãnh đạo tốt khi có thời điểm
thích hợp.
– Có thể tới một lúc nào đó, sự xung đột xuất hiện trong tập
thể của bạn, hãy tỏ ra chủ động dàn xếp. Khi bạn thấy tập thể của mình đang bị
sa lầy trong một dự án, hãy cố gắng xoay chuyển tình thế, đưa cách giải quyết
theo một hướng khác. Và bạn làm gì nếu bình thường bạn không làm việc trong một
nhóm? Hãy cố gắng tỏ ra sẵn sàng hợp tác trong công việc và thiết lập nên các mối
quan hệ công việc với mọi đồng nghiệp nếu có thể. Học cách nói những điều bạn
nghĩ như thế nào và thể hiện bằng ngôn ngữ cử chỉ ra sao.
3. Giao tiếp hiệu quả
Bạn có phải là người vừa biết nói chuyện, vừa biết lắng
nghe? Bạn có thể chia sẻ những tình huống trong công việc và yêu cầu của mình với
các đồng nghiệp, khách hàng… một cách tích cực và xây dựng.
– Kỹ năng giao tiếp tốt là một thế mạnh đối với bất cứ ai
trong công việc. Giao tiếp là phương tiện cho phép bạn xây dựng cầu nối với đồng
nghiệp, thuyết phục người khác chấp nhận ý kiến của bạn và bày tỏ được nhu cầu
của bạn.
– Nhiều điều nhỏ nhặt bạn đã từng thực hiện hàng ngày – có
thể có những điều bạn không từng nghĩ đến lại có một sự ảnh hưởng rất lớn tới kỹ
năng giao tiếp của bạn. Sau đây là những điều bạn nên lưu ý khi giao tiếp với
những người khác:
Nhìn thẳng vào mắt người đối diện.
Đừng tỏ ra bồn chồn.
Tránh những chuyển động cơ thể khiến bạn bị tách ra khỏi họ.
Đừng nói chuyện chỉ để nói, hãy tập trung vào một vấn đề.
Phát âm một cách chính xác.
Sử dụng ngữ pháp chuẩn thông thường.
– Nói chung, bạn nên để ý tới cách sử dụng từ ngữ của mình để
tạo ấn tượng với người đối thoại. Cũng đừng quên rằng một trong những kỹ năng
giao tiếp là biết lắng nghe.
4. Tự tin:
Bạn có thực sự tin rằng mình có thể làm được công việc này?
Bạn có thể hiện thái độ bình tĩnh và tạo sự tự tin cho người khác? Bạn có khuyến
khích được mọi người đặt các câu hỏi cần thiết để đóng góp ý kiến xây dựng?
– Trong hầu hết các trường hợp, khi bạn muốn gây ấn tượng với
một ai đó, sự tự tin là một thái độ rất hiệu quả. Trong khi sự khiêm nhường khi
bạn nhận được lời tán dương là rất quan trọng thì sự thừa nhận thế mạnh của
mình cũng quan trọng không kém. Hãy tin chắc rằng bạn có sự nhận biết và kỹ năng
để có thể bày tỏ được sự tự tin của mình.
5. Mài dũa kỹ năng sáng tạo
Bạn có thể thích nghi được với những tình huống và những
thách thức mới? Bạn có sẵn sàng đón nhận những thay đổi và đưa ra những ý tưởng
mới?
– Tính sáng tạo và lối suy nghĩ thông minh được đánh giá cao
ở bất cứ công việc nào. Thậm chí công việc mang tính kỹ thuật nhất cũng đòi hỏi
khả năng suy nghĩ thoát ra khỏi khuôn khổ. Vì vậy đừng bao giờ đánh giá thấp sức
mạnh của việc giải quyết vấn đề theo cách sáng tạo.
-Bạn có thể đang phải làm một công việc chán ngắt, buồn tẻ,
hãy cố gắng khắc phục nó theo cách hiệu quả hơn. Khi một vấn đề khiến người ta
phải miễn cưỡng bắt tay vào làm, hãy nghĩ ra một giải pháp sáng tạo hơn. Nếu
không được, ít ra bạn đã từng thử nó.
6. Chấp nhận và học hỏi từ những lời phê bình
Bạn có thể biến những lời phê bình thành những kinh nghiệm
và bài học cho bản thân? Bạn có thể học hỏi và tự phát triển để trở thành một
người chuyên nghiệp?
– Đây là một trong những kỹ năng mang tính thử thách nhất,
và cũng chính là kỹ năng gây ấn tượng nhất đối với người tuyển dụng. Khả năng ứng
xử trước lời phê bình phản ánh rất nhiều về thái độ sẵn sàng cải thiện của bạn.
Đồng thời có khả năng đánh giá, nhận xét mang tính xây dựng đối với công việc của
những người khác cũng mang ý nghĩa quan trọng không kém. Hãy nhận thức xem bạn
thủ thế như thế nào khi phản ứng trước những lời nhận xét tiêu cực. Đừng bao giờ
ném đá vào những lời phê bình mang tính xây dựng mà không nhận thấy rằng ít nhất
nó cũng có ích một phần. Khi bạn đưa ra lời nhận xét với người khác, hãy thể hiện
sao cho thật khéo léo và chân thành. Cố gắng dự đoán trước phản ứng của người
nghe dựa vào tính cách của họ để có cách nói phù hợp nhất.
7. Thúc đẩy bản thân và dẫn dắt người khác
– Một điều rất quan trọng đối với nhà tuyển dụng là làm sao
để biết được bạn có là người năng động và hay đề ra các sáng kiến hay không? Điều
này có nghĩa là bạn liên tục tìm ra những giải pháp mới cho công việc của mình
khiến cho nó hấp dẫn hơn thậm chí đối với cả những công việc mang tính lặp đi lặp
lại.
– Sự sáng tạo có vai trò rất lớn trong việc thúc đẩy, nó khiến
bạn đủ dũng cảm để theo đuổi một ý tưởng vốn bị mắc kẹt trong suy nghĩ và cuối
cùng là bạn vượt qua được nó. Dẫn dắt những người khác theo cùng một hướng để đạt
một mục đích chung, và người lãnh đạo giỏi là người có thể lãnh đạo được người
khác bằng chính tấm gương của mình.
8. Đa nhiệm vụ và xác định trước những việc cần làm
Bạn năng động và sáng tạo trong việc giải quyết các vấn đề
chắc chắn sẽ nảy sinh trong quá trình làm việc? Bạn sẽ đảm nhận giải quyết công
việc hay “nhường phần” cho người khác?
– Ở công sở ngày nay, một nhân viên tốt là một nhân viên có
khả năng kiêm nhiệm thêm một số công việc khác, hay nhiều dự án cùng một lúc.
Liệu bạn có thể theo dõi được tiến trình của các dự án khác nhau hay không? Bạn
có biết lựa chọn để ưu tiên những việc quan trọng nhất không? Nếu có thể, bạn
được gọi là người đa năng.
– Đừng than phiền rằng bạn phải làm thêm các công việc khác.
Hãy thể hiện khả năng đa kỹ năng của bạn. Chắc chắn cái bạn nhận lại sẽ là rất
lớn như kinh nghiệm hay các mối quan hệ mới.
9. Có cái nhìn tổng quan
– Có cái nhìn tổng quan về công việc có nghĩa là có khả năng
xác định được các yếu tố dẫn tới thành công. Điều này cũng có nghĩa là nhận ra
các nguy cơ tiềm ẩn và thời điểm nó xảy ra. Ví dụ như bạn làm việc trong lĩnh vực
quảng cáo và phải xây dựng một chiến dịch để quảng cáo cho một nhãn hiệu xà
bông. Nếu nhìn một cách tổng thể, bạn có thể nhận thấy rằng mục đích không chỉ
là bán được hàng, mà còn làm thỏa mãn và thuyết phục khách hàng về chất lượng sản
phẩm. Thêm vào đó, bạn còn phải tạo thêm giá trị cho công ty của bạn bằng cách
chứng minh rằng tính sáng tạo độc nhất chỉ bạn mới có thể tạo ra.
Giáo dục của chúng ta ngày nay tập trung nhiều vào giảng dạy
văn hóa, dạy logic, suy luận…mà bỏ qua những khía cạnh hoạt động tinh thần ( cảm
xúc, tình cảm ), bỏ qua giáo dục cho mọi người một nền tảng sâu hơn về giá trị
sống và kỹ năng sống. Giáo dục về giá trị sống? Để chúng ta biết thế nào là tôn
trọng, yêu thương chính bản thân mình và những người khác. Ý thức được giá trị
cốt lõi này, chúng ta sẽ trang bị nhận thức và bản lĩnh tốt hơn. Giáo dục về kỹ
năng sống? Chúng ta sẽ có bản lĩnh, tự tin, chấp nhận và đương đầu với những
khó khăn, thử thách, bão tố cuộc đời.
Nhiều người nghĩ rằng giá trị sống, kỹ năng sống là những điều
rất căn bản mà ai cũng biết, chẳng hạn: Phải biết hòa đồng với tập thể, biết lắng
nghe, biết giao tiếp, biết ra quyết định… Nhưng họ đã lầm, mấy ai quan tâm tới
tầm quan trọng của những kỹ năng này, giữa biết và áp dụng chúng là hai chuyện
khác nhau. Trên thực tế, ta có miệng không có nghĩa là ta nói được ngay, ta có
tay không có nghĩa là biết viết. Tất cả đều phải rèn luyện và nỗ lực không ngừng!
Sưu tầm và tổng hợp: kynangsong.tk
